सम्पर्क

वनियोजनको देशगत कार्यक्षमता समीक्षा-सन् २०००

सूधारिएको विनियोजन ब्यवस्थापनमा साधनको प्रवाह

देशको विनियोजन ब्यवस्थापनको कार्यक्षमताका बारेमा श्री ५ को सरकार, एसियाली विकास बैंक र विश्व बैंकको संयूक्त तत्वावधानमा पहिलो पटक गत जूलाई ३१ तारिखदेखि अगष्ट ९ तारिखसम्म समीक्षा बैठक आयोजना गरियो । दूवै बैंकहरुको सहयोगमा संचालित विकास आयोजनाहरुको प्रभावकारिता र कार्यान्वयन क्षमतामा सूधार ल्याउनका लागि उचित उपायहरुको खोजी गर्नू उक्त संयूक्त समीक्षात्मक बैठकको प्राथमिक लक्ष्य थियो ।

बैंठकको अन्त्यमा जारी गरिएको समझदारीपत्रमा परियोजनाको कार्यान्वय र गूणस्तरमा थप सूधार ल्याउन श्री ५ को सरकारले दूबै बैंकहरुसंग निकटतम् रुपमा मिलेर कार्य गर्ने कूरा जनाइएको छ । परियोजनाको अप्रभावकारी ब्यवस्थापन र सूशासनको कमीसंग जोखीमहरु गाझ्सिने कूरामा तीनवटै पक्षको एकै धारणा रहेको थियो । नेपालको दर्ीघकालीन हितका लागि आएको श्री छ को सरकारको विकेन्द्रीकरणको ब्यापक कार्यक्रम विनियोजनको कार्यक्षमताको स्तरबृद्धिलाई सूनिश्चित गर्नमा नयाझ् चूनौती ठहरिनेछ ।

विनियोजनको कार्यक्षमतामा सूधारका ल्याउनका लागि ब्यापक परिधिका निम्नलिखित पाझ्च क्षेत्रमा ध्यान पूर्‍याउनूपर्ने कूरा समझदारीपत्रमा जनाइएको छः

• परियोजनाको कार्यान्वयनका लागि आवश्यक पर्ने सल्लाहकारहरुको मनोनयनमा ढिलाई नगर्ने,
  

• खरीद-प्रक्रियामा ढिलाई नगर्ने,
  

• परियोजना व्यवस्थापनलाई सूदृढ गर्ने (खासगरी कर्मचारी भर्ना, सरुवा र उत्प्रेणाका माध्यमबाट),
  

• शासनका आधार र वित्तीय व्यवस्थापनमा सूधार ल्याउने (खासगरी लेखा-परीक्षण र रकम निकासामा सूधार गर्ने),
  

• कार्यक्षमतासम्बन्धी सूचकांकहरुको प्रयोग गरी रकमको विनियोजन/परियोजनाको अनूगमनमा गूणात्मक सूधार ल्याउने ।

श्री ५ को सरकारलगायत दूबै बैंकहरु कार्यान्वयनमा देखापर्ने संभावित समस्याहरुलाई न्यूनिकरण गर्नका लागि परियोजना तथा प्राविधिक सहायताको तर्जूमा उचित तरिकाले गरिनूपर्ने कूरामा सहमत भएका छन् । विकासको प्रभावलाई अधिकतम रुपमा बढाउनका लागि उनीहरुले सहायतासम्बन्धी आफ्ना समन्वयात्मक संयन्त्रहरुलाई सूदृढ गरी प्राथमिकताप्राप्त क्षेत्रमा सहायता राशीलाई प्रवाहित गर्ने कार्यलाई सूनिश्चित गर्नूपर्ने कूरामा सहमती प्रकट गरेका थिए । यसैअनूरुप सहायताको समन्वायात्मक गतिविधिहरुमा सबै हिस्सेदारहरुलाई संलग्न गराउदैं राष्टिूय योजना आयोगसमेत अर्थ मन्त्रालयले दातृ-सहयोगको समन्वय गर्ने कार्यमा नेतृत्वदायी भूमिका बहन गर्नूपर्ने आवश्यकता छ ।

विश्व बैंकको सहयोगमा संचालित परियोजनाहरुको स्तरमा क्रमिक सूधार भइरहेको छ....

तर विश्व बैंकको विनियोजनको आकार र साधनको खूद स्थानान्तरणमा कमी आइरहेको छ ....

परियोजनाको संख्या र प्राविधिक सहायताको प्रवृत्ति घट्दो छ । तर साधनको कमीका कारण अल्पकालमा त्यसलाई उत्पादनशील तरिकाले उपयोग गर्न र स्तरीय परियोजनाहरुमार्फ विकासको दिगो प्रभाव छोड्नका लागि त्यो प्रवृत्ति अत्यावश्यक भएको हूनसक्छ । परियोजनाहरुको कार्यान्वयन र पर्ूवतयारीका क्रममा देखिएका विद्यमान कमी-कमजोरीहरुलाई विचार गरेर श्री ५ को सरकारले सन् २००१ को जूलाई महीनादेखि तीन वर्षो पूनरावृत लगानी योजना लागूगर्ने संभावना रहेको छ ।

श्री ५ को सरकार परियोजना तर्जूमा तथा कार्यान्वयनमा परियोजना कार्यान्वयन संस्थाहरुको निरन्तर चासो रहने र क्षेत्रगत तथा देशका प्राथमिकताहरुमा बल पूर्‍याउने उद्देश्यले भविष्यका परियोजनाहरु चयन गर्न राजी भएको छ ।

नेपालका परियोजनाहरुमा ऋण-सहयोग
(सन् २००० को जून ३० तारिखसम्म)